ج . آموزه‌هاى ديني : همان گونه كه گذشت فصل مشترك فيلسوفانى چون فارابى ، ابن سينا وسهروردى در تلاشهاى آنان در جهت اثبات هماوايى عقل ودين است . به ديگر سخن هر سه در پى تأسيس وپايه گذارى يا كشف نظام فلسفىاى بودند كه با آموزه‌هاى ديني سازگار باشد . سهروردى در كلمة التصوّف ضمن تبيين اين نكته كه حقيقت واحد است ، تأكيد دارد هر گونه ادّعايى كه دليلي ديني بر آن گواه نباشد ، باطل است . كلّ دعوى لم تشهد بها شواهد الكتاب والسنّة فهي من تفاريع العبث وشعب الرفث . من لم يعتصم بحبل القرآن غوى وهوى في غيابة جبّ الهوى . ألم تعلم أنّه كما قصرت قوى الخلائق عن إيجادك قصرت عن إعطاء حقّ إشاردك ؟ بل رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى . قدرته أو جدتك وكلمته أرشدتك . « 1 » د . فلسفه‌هاى اشراقي يوناني : سهروردى در سطور آغازين حكمة الإشراق نظام فلسفي خود را بر گرفته شده از أفلاطون « 2 » ، هرمس « 3 » ، انباذ قلس « 4 » وفيثاغورس « 5 » وحكمايى از اين دست مىداند . أو أفلاطون را پيشوا ورئيس فلاسفه ، هرمس را پدر فلسفه وديگر حكماى اشراقي يوناني را بزرگان وپايه‌هاى فلسفه مىانگارد : وما ذكرته من علم الأنوار وجميع ما يبتنى عليه وغيره يساعدني عليه

--> ( 1 ) . سه رساله از شيخ اشراق ( كلمة التصوّف ) ، ص 82 . ( 2 ) . Plato . ( 3 ) . Hermes . ( 4 ) . Empedocles . ( 5 ) . Pythagoras .